HuquqTech HuquqTech Darslar Testlar Qonunlar Prezident hujjatlari Savol-javob AI'dan bepul so'rash
Fuqarolik huquqi

Sha'n, qadr-qimmat va ishchanlik obro'si

Ism huquqi, nomoddiy ne'matlar, sha'n va qadr-qimmatni himoya qilish, ma'lumotni rad etish tartibi hamda ma'naviy zararni qoplash.

7 ta mavzu 6 daqiqa o'qish O'rta daraja

Ushbu darsdan keyin siz

  • Nomoddiy ne'matlar ro'yxatini bilasiz
  • Ism huquqi qanday himoyalanishini bilasiz
  • Sha'nni himoya qilish uchun uchta shartni bilasiz
  • Fakt va fikr farqini ajrata olasiz
  • Rad etish qanday tartibda amalga oshirilishini bilasiz
  • Ma'naviy zararni qoplash asoslarini bilasiz

Dars mundarijasi

  1. Nomoddiy ne'matlar: nima himoyalanadi
  2. Fuqaroning ismi va uni himoya qilish
  3. Sha'n, qadr-qimmat va ishchanlik obro'si: uchta shart
  4. Fakt va fikr: eng muhim ajratish
  5. Rad etish qanday tartibda amalga oshiriladi
  6. Ma'naviy zararni qoplash
  7. Yuridik shaxsning ishchanlik obro'si

1. Nomoddiy ne'matlar: nima himoyalanadi

SHAXSIY NOMULKIY HUQUQLAR va boshqa NOMODDIY NE'MATLAR — bu pul bilan o'lchanmaydigan, lekin qonun himoyasidagi qadriyatlar.

Ularga kiradi: hayot va sog'liq, shaxs qadr-qimmati, shaxsiy daxlsizlik, sha'n va yaxshi nom, ishchanlik obro'si, shaxsiy va oilaviy sir, erkin harakatlanish va yashash joyini tanlash huquqi, ism huquqi, mualliflik huquqi va boshqa nomoddiy ne'matlar.

⚠️ IKKI MUHIM XUSUSIYAT: (1) ular shaxsga TUG'ILGANIDAN yoki qonun kuchiga ko'ra tegishli bo'ladi; (2) ular AJRALMAS va boshqa shaxsga o'tkazilmaydi.

Ya'ni "sha'nimni sotaman" yoki "ismimdan foydalanish huquqini butunlay beraman" degan bitim mumkin emas — bunday huquqlar shaxs bilan birga qoladi.

HIMOYA USULLARI: ular fuqarolik huquqlarini himoya qilishning umumiy usullari bilan va qonunda nazarda tutilgan maxsus usullar bilan himoyalanadi.

Hayotdan misol

Shaxsning roziligisiz uning shaxsiy ma'lumoti oshkor qilindi — bu nomoddiy ne'matni buzish hisoblanadi.

Asosiy fikrlar

  • Nomoddiy ne'matlar pul bilan o'lchanmaydi
  • Ular tug'ilishdan yoki qonun kuchiga ko'ra tegishli
  • Bunday huquqlar ajralmas va o'tkazilmaydi
  • Umumiy va maxsus usullar bilan himoyalanadi

Shaxsiy huquqlardan butunlay voz kechish haqidagi shart haqiqiy emas.

Qonun asosi: FK 99-modda

2. Fuqaroning ismi va uni himoya qilish

Fuqaro o'z huquq va burchlarini O'Z ISMI ostida amalga oshiradi va zimmasiga oladi. Ism familiya va shaxsiy ismni, shuningdek otasining ismini o'z ichiga oladi.

Fuqaro qonunda belgilangan tartibda ismini O'ZGARTIRISHGA haqli. Ismni o'zgartirish oldingi ism ostida olingan huquq va burchlarni BEKOR QILMAYDI.

⚠️ AMALIY JIHAT: ism o'zgarganda fuqaro bu haqda kreditorlari va qarzdorlarini xabardor qilishi kerak. Xabar bermaslikdan kelib chiqadigan oqibatlar uning zimmasida bo'ladi.

ISMNI HIMOYA QILISH: boshqa shaxsning ismidan noqonuniy foydalanish natijasida zarar yetkazilsa, zarar qoplanishi kerak. Ismni buzib ko'rsatish yoki shaxsga putur yetkazadigan tarzda ishlatish ham himoyalanadi.

AMALIY MISOL SIFATIDA: reklamada yoki mahsulotda shaxsning ismini uning roziligisiz ishlatish — bunday harakat huquqbuzarlik hisoblanadi va zarar qoplanishi hamda foydalanishni to'xtatish talab qilinishi mumkin.

Hayotdan misol

Tashkilot shaxsning ismini roziligisiz reklamada ishlatdi — u foydalanishni to'xtatishni talab qilishi mumkin.

Asosiy fikrlar

  • Fuqaro huquqlarini o'z ismi ostida amalga oshiradi
  • Ismni o'zgartirish oldingi huquqlarni bekor qilmaydi
  • Ism o'zgarsa kreditorlarni xabardor qilish kerak
  • Ismdan noqonuniy foydalanish zarar keltirsa qoplanadi

Ism o'zgartirilganda hujjatlarni yangilamaslik meros va mulk masalalarida to'siq bo'ladi.

Qonun asosi: FK 19-modda, FK 20-modda

Qolgan 5 ta mavzuni o'qing

Darsning to'liq matni, yakuniy test va AI tushuntirishlari ro'yxatdan o'tgan foydalanuvchilar uchun.

Darsni davom ettirish

Shu moduldagi boshqa darslar

Darslar O'zbekiston Respublikasining amaldagi qonunchiligiga asoslangan; moddalar matni lex.uz rasmiy manbasidan olinadi. Bu umumiy huquqiy ta'lim — aniq holat bo'yicha malakali mutaxassisga murojaat qiling.