HuquqTech HuquqTech Darslar Testlar Qonunlar Prezident hujjatlari Savol-javob AI'dan bepul so'rash
Shartnomalar

Oldi-sotdi shartnomasi

Oldi-sotdining umumiy qoidalari, tovar sifati va butligi, uchinchi shaxs huquqlari, to'lov shartlari, chakana savdo, mahsulot yetkazib berish va energiya ta'minoti.

12 ta mavzu 14 daqiqa o'qish O'rta daraja

Ushbu darsdan keyin siz

  • Oldi-sotdi shartnomasining muhim shartlarini bilasiz
  • Tovarning tasodifan nobud bo'lish xavfi qachon o'tishini bilasiz
  • Uchinchi shaxs huquqlari bilan bog'liq xavfni tushunasiz
  • Sifatsiz tovar bo'yicha huquqlaringizni bilasiz
  • Nasiya va bo'lib-bo'lib to'lash qoidalarini bilasiz
  • Mahsulot yetkazib berish shartnomasining xususiyatlarini bilasiz

Dars mundarijasi

  1. Oldi-sotdi shartnomasi va uning muhim sharti
  2. Tasodifan nobud bo'lish xavfi qachon o'tadi
  3. Uchinchi shaxs huquqlari va evikatsiya
  4. Miqdor, assortiment, butlik va idish
  5. Tovar sifati va kafolat
  6. Sifatsiz tovar bo'yicha huquqlar va muddatlar
  7. To'lov shartlari: bo'nak, nasiya, bo'lib to'lash
  8. Chakana oldi-sotdi: xaridor huquqlari
  9. Chakana savdoning maxsus turlari
  10. Mahsulot yetkazib berish shartnomasi
  11. Davlat kontrakti va kontraktatsiya
  12. Energiya ta'minoti shartnomasi

1. Oldi-sotdi shartnomasi va uning muhim sharti

OLDI-SOTDI shartnomasi bo'yicha sotuvchi tovarni sotib oluvchining MULKIGA berish, sotib oluvchi esa uni qabul qilib, belgilangan pul summasini to'lash majburiyatini oladi.

⚠️ MUHIM SHART FAQAT BITTA — TOVAR: shartnoma tovarning NOMI va MIQDORINI aniqlash imkonini bersa tuzilgan hisoblanadi.

Ya'ni baho ko'rsatilmagan bo'lsa ham shartnoma tuzilgan hisoblanadi va odatdagi baho qo'llaniladi. Lekin tovar noaniq bo'lsa — shartnoma umuman tuzilmagan.

TOPSHIRISH MUDDATI: shartnomada belgilanadi; belgilanmagan bo'lsa oqilona muddat qoidalari qo'llaniladi.

TOPSHIRISH PAYTI: tovar sotib oluvchiga yoki u ko'rsatgan shaxsga berilgan paytdan; yetkazib berish nazarda tutilmagan bo'lsa — tovar sotib oluvchi ixtiyoriga berilgan paytdan; tashish nazarda tutilgan bo'lsa — tashuvchiga topshirilgan paytdan bajarilgan hisoblanadi.

SAQLASH MAJBURIYATI: mulk huquqi sotib oluvchiga o'tgan, lekin tovar hali unga berilmagan bo'lsa, sotuvchi uni saqlashi shart va bunday xarajatlar sotib oluvchi tomonidan qoplanadi.

Hayotdan misol

Shartnomada faqat "uskuna" deb yozildi, model va miqdor ko'rsatilmadi — shartnoma tuzilmagan hisoblanishi mumkin.

Asosiy fikrlar

  • Sotuvchi tovarni mulkka beradi, xaridor to'laydi
  • Muhim shart — tovarning nomi va miqdori
  • Baho ko'rsatilmasa odatdagi baho qo'llaniladi
  • Topshirish payti qonunda aniq belgilangan

Tovarni noaniq yozish butun shartnomani xavf ostiga qo'yadi.

Qonun asosi: FK2 386-modda, FK2 387-modda, FK2 388-modda, FK2 389-modda, FK2 390-modda, FK2 391-modda

2. Tasodifan nobud bo'lish xavfi qachon o'tadi

Bu — amalda eng ko'p pul talab qiladigan masalalardan biri.

Tovarning tasodifan nobud bo'lishi yoki tasodifan shikastlanishi XAVFI sotuvchi tovarni topshirish majburiyatini bajargan paytdan sotib oluvchiga o'tadi.

⚠️ E'TIBOR BERING: xavf MULK HUQUQI bilan bir vaqtda o'tmasligi ham mumkin. Tashish nazarda tutilgan bo'lsa, xavf ko'pincha tovar TASHUVCHIGA topshirilganda o'tadi — ya'ni xaridor tovarni hali ko'rmagan bo'lsa ham xavfni ko'taradi.

AMALDA BU NIMANI ANGLATADI: yo'lda tovar yo'qolsa yoki shikastlansa, xaridor baribir to'lashi kerak bo'lishi mumkin.

SHUNING UCHUN IKKI CHORA: (1) shartnomada xavf o'tish paytini ANIQ yozing; (2) tashish davrida tovarni SUG'URTALANG.

Sug'urta bu holatda ortiqcha xarajat emas — u aynan shu xavfni qoplaydi.

Shartnomada tovarni sug'urtalash majburiyati tomonlardan biriga yuklanishi mumkin; bunday majburiyat bajarilmasa, ikkinchi tomon tovarni o'zi sug'urtalab, xarajatni talab qilishi mumkin.

Hayotdan misol

Tovar yo'lda shikastlandi — shartnomada xavf tashuvchiga topshirishda o'tishi yozilgan bo'lsa, zararni xaridor ko'taradi.

Asosiy fikrlar

  • Xavf topshirish majburiyati bajarilganda o'tadi
  • Xavf va mulk huquqi bir vaqtda o'tmasligi mumkin
  • Tashishda xavf ko'pincha erta o'tadi
  • Sug'urta bu xavfni qoplaydi

Xavf o'tish paytini yozmaslik — katta yo'qotishlarga olib kelishi mumkin.

Qonun asosi: FK2 392-modda, FK2 423-modda

Qolgan 10 ta mavzuni o'qing

Darsning to'liq matni, yakuniy test va AI tushuntirishlari ro'yxatdan o'tgan foydalanuvchilar uchun.

Darsni davom ettirish

Shu moduldagi boshqa darslar

Darslar O'zbekiston Respublikasining amaldagi qonunchiligiga asoslangan; moddalar matni lex.uz rasmiy manbasidan olinadi. Bu umumiy huquqiy ta'lim — aniq holat bo'yicha malakali mutaxassisga murojaat qiling.