PQ-129-son Qaror: Respublika hududlarida mikro gidroelektr stansiyalari tarmogʻini rivojlantirish boʻyicha qoʻshimcha c…

[Koʻchirma]

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 30-yanvardagi “Oʻzbekiston — 2030” strategiyasini “Atrof-muhitni asrash va “yashil iqtisodiyot” yilida amalga oshirishga oid davlat dasturi toʻgʻrisida”gi PF-16-son Farmoni ijrosini taʼminlash, respublikada “yashil iqtisodiyot”ni yanada rivojlantirish, suv resurslaridan oqilona foydalanish hamda mikro gidroelektr stansiyalarini barpo etishga tadbirkorlik subyektlarini keng jalb etish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish maqsadida qaror qilaman:

I. Maqsadlar

1. 2025-2026-yillarda Respublika hududlarida mikro gidroelektr stansiyalarini (keyingi oʻrinlarda — mikro GESlar) tarmogʻini rivojlantirishning asosiy maqsadli koʻrsatkichlari etib quyidagilar belgilansin:

(a) jami quvvati 164 MVt boʻlgan 2 983 ta mikro GES qurish va yiliga 500 mln kVt/soat ekologik toza elektr energiyasini ishlab chiqarish;

(b) yangi mikro GESlarni ishga tushirish hisobiga 280 mingta aholini elektr energiyasi bilan taʼminlash;

(v) aholi va sanoat korxonalarining yillik tabiiy gaz isteʼmolini 151 mln metr kubga kamaytirish va buning hisobiga 251 ming tonna karbonat angidrid chiqarilishini qisqartirish;

(g) aniqlangan 3 mingga yaqin yer maydonlaridagi irrigatsiya tizimlarida mikro GESlar qurilishini tashkil etish;

(d) qurilish davrida 1200 nafar ishchining bandligini taʼminlash va loyihalar ishga tushgandan keyin 520 ta doimiy ish oʻrni yaratish.

II. Dasturiy chora-tadbirlar

2. Energetika vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi, “Oʻzbekgidroenergo” AJ, “Oʻzeltexsanoat” uyushmasi hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklarining:

(a) elektr energiyasiga boʻlgan ehtiyojlarni taʼminlash uchun tadbirkorlik subyektlari tomonidan mikro GESlar qurilishini yoʻlga qoʻyish;

(b) “Yashil energiya” MCHJ hamda xorijiy va mahalliy investorlar tomonidan mikro GESlarni loyihalash, qurish va ekspluatatsiya qilish, shuningdek, mikro GESlarni tayyor biznes loyihalari sifatida ishga tushirib, ularning qiymatini muayyan muddatlarda boʻlib-boʻlib toʻlash shartlarida boshqa tadbirkorlik subyektlariga sotish toʻgʻrisidagi takliflariga rozilik berilsin.

3. Quyidagilarni oʻz ichiga olgan Respublika hududlarida mikro gidroelektr stansiyalari qurish va ishga tushirish dasturi (keyingi oʻrinlarda — Dastur):

(a) 2025-2026-yillarda quriladigan va ishga tushiriladigan mikro gidroelektr stansiyalarining maqsadli koʻrsatkichlari 1-ilovaga muvofiq;

(b) tuman (shahar) kesimida 2025-2026-yillarda mikro gidroelektr stansiyalarini qurish va ishga tushirish boʻyicha manzilli roʻyxatlar 1.1 — 1.14-ilovalarga muvofiq tasdiqlansin.

4. Energetika sohasini rivojlantirish va sohaga investitsiyalarni jalb qilish masalalari boʻyicha muvofiqlashtiruvchi komissiya (Aripov) (keyingi oʻrinlarda — Muvofiqlashtiruvchi komissiya) Dasturning oʻz vaqtida va toʻliq ijro etilishi yuzasidan tizimli nazorat oʻrnatsin.

5. Muvofiqlashtiruvchi komissiyaga, zaruratga koʻra, Energetika vazirligining taklifi asosida Dasturga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish huquqi berilsin.

III. Loyihalarni amalga oshirish tartibini takomillashtirish

6. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq:

(a) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 9-sentabrdagi PF-220-son Farmoni bilan tasdiqlangan quvvati 5 MVtgacha boʻlgan mikro GESlarni qurish boʻyicha xususiy investorlarni jalb qilish va ularning biznes loyihalarini moliyalashtirish sxemasiga muvofiq gʻolib deb topilgan tadbirkorlik subyekti mikro GES qurilishini mikro GESlarning namunaviy loyihasi (keyingi oʻrinlarda — namunaviy loyiha) asosida amalga oshiradi;

(b) Energetika vazirligi “Oʻzbekgidroenergo” AJ bilan birgalikda namunaviy loyihani tayyorlab, oʻzlarining rasmiy veb-saytlarida eʼlon qiladi;

(v) elektron onlayn auksion savdolarining gʻolibi deb topilgan tadbirkorlik subyektiga (keyingi oʻrinlarda — buyurtmachi) mikro GES quriladigan yer uchastkasini ijaraga olish toʻgʻrisidagi shartnoma, elektr energiyasini sotib olish shartnomasi va yagona elektr energetikasi tizimiga ulanish nuqtasi boʻyicha texnik shartlar elektron onlayn auksion natijalari yuzasidan rasmiylashtirilgan bayon bilan birga auksion tashkilotchisi tomonidan taqdim etiladi;

(g) “Yashil energiya” MCHJ va “Oʻzbekgidroenergo” AJga Energetika vazirligi bilan kelishilgan holda tanlab olingan mikro GESlarni qurishga ruxsat beriladi;

(d) mikro GESni yagona elektr energetikasi tizimiga ulash uchun zarur boʻladigan elektr tarmoqlarini qurish va (yoki) rekonstruksiya qilish buyurtmachining oʻz mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi;

(e) mikro GESda ishlab chiqarilgan, shu jumladan, loyiha tashabbuskorining oʻz ehtiyojidan ortadigan elektr energiyasi “Hududiy elektr tarmoqlari” AJning “Energosavdo” filiali (keyingi oʻrinlarda — taʼminotchi) tomonidan kafolatlangan tarzda elektron onlayn auksion natijalari boʻyicha gʻolib deb topilgan tadbirkorlik subyektidan sotib olinadi;

(j) loyiha tashabbuskorlari tomonidan barpo etilgan mikro va kichik GESlarda ishlab chiqarilgan elektr energiyasi uchun toʻlov oʻrnatilgan quvvatga koʻra elektr energiyasini xarid qilish funksiyasi (vakolati) berilgan organ tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 9-sentabrdagi “Energiya tejovchi texnologiyalarni joriy qilish va kichik quvvatli qayta tiklanuvchi energiya manbalarini rivojlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PF-220-son Farmonining 8-bandi “b” kichik bandida belgilangan tarifga asosan amalga oshiriladi;

(z) mikro GESdan elektr tarmogʻiga uzatiladigan elektr energiyasi quvvati tegishli buyurtmachiga taqsimlash tizimi operatori tomonidan taqdim etilgan elektr tarmoqlariga ulash boʻyicha texnik shartlarda koʻrsatilgan maksimal quvvatdan oshirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi;

(i) mikro GESda ishlab chiqarilgan elektr energiyasi loyiha tashabbuskori buyurtmasiga asosan uning boshqa obyektiga yoki uchinchi shaxsga taqsimlash tizimi operatorining elektr tarmoqlari orqali transportirovka qilinishida taqsimlash tizimi operatorining xizmat haqi elektr energiyasini taqsimlash xizmatlari uchun toʻlanadigan tariflardan kelib chiqqan holda Idoralararo tarif komissiyasi tomonidan belgilanadi;

(k) mikro GES quriladigan yer maydonida qurilish-montaj ishlarini bajarishda daraxt va butalarni koʻchirish zarurati yuzaga kelganda, ular buyurtmachi mablagʻlari hisobidan belgilangan tartibda koʻchiriladi, koʻchirish imkoni mavjud boʻlmagan taqdirda esa, kesiladigan daraxt va butalarning har birining oʻrniga qimmatliligi jihatidan kam boʻlmagan 10 tup yirik oʻlchamli koʻchat kompensatsiya sifatida ekiladi hamda 2 yil davomida parvarishlanishi kafolatlanadi;

(l) irrigatsiya tizimlari kanallari, xoʻjaliklararo va ichki sugʻorish kanallarini betonlash loyihalarini ishlab chiqishda hamda betonlash ishlarini amalga oshirishda mikro GESlar qurish imkoniyati mavjud boʻlgan maydonlar Energetika vazirligi va “Oʻzbekgidroenergo” AJ bilan kelishilgan holda majburiy tartibda inobatga olinadi.

7. Mikro GESlarni tayyor biznes loyihasi sifatida amalga oshirishning quyidagi tartibi belgilansin:

(a) mikro GESlarni “Yashil energiya” MCHJ tomonidan boshqa tadbirkorlik subyektlariga tayyor biznes loyihasi sifatida sotish mikro GESning baholangan qiymatini boʻlib-boʻlib toʻlash muddatlari kamayib borish tartibida oʻtkaziladigan elektron onlayn auksion savdosi natijalari asosida amalga oshiriladi;

(b) elektron onlayn auksion savdosi shartlarida mikro GESning baholangan qiymatining 30 foizi oldindan haq sifatida toʻlanadi, qolgan 70 foizini boʻlib-boʻlib toʻlashning boshlangʻich muddati 60 oy etib belgilanadi;

(v) elektron onlayn auksion savdolarini oʻtkazish reglamenti Davlat aktivlarini boshqarish agentligi tomonidan Energetika vazirligi bilan birgalikda ishlab chiqiladi.

IV. Moliyaviy resurslar

8. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 5-noyabrdagi “Navoiy viloyatida mikro va kichik gidroelektr stansiyalarini qurishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-383-son qarorida nazarda tutilgan manbalar hisobidan hamda qarorda belgilangan shartlarda 10 mln AQSH dollari miqdoridagi kredit liniyasi respublikaning boshqa hududlarida mikro GESlar qurilishi bilan bogʻliq xarajatlarga yoʻnaltirilsin.

9. Bosh vazir oʻrinbosari J. Qoʻchqorov, Energetika vazirligi mikro GESlarni qurish ishlarini davom ettirish uchun qoʻshimcha 150 mln AQSH dollari miqdoridagi mablagʻlarni Jahon bankidan imtiyozli shartlarda jalb qilsin.

10. Quyidagilar tashkil etilsin:

(a) kichik va mikro GESlar loyihalari uchun Jahon bankidan 150 mln dollar kredit jalb qilish uchun Energetika vazirligining amaldagi shtatlari soni doirasida 4 ta shtat birligidan iborat Kichik va mikro gidroelektr stansiyalari loyihalarini amalga oshirish guruhi;

(b) Vazirlar Mahkamasining Energetika, geologiya va togʻ-kon sanoati masalalari boʻlimi tarkibida Vazirlar Mahkamasi ijro etuvchi tuzilmasi amaldagi shtat birliklari doirasida 3 ta shtat birligidan iborat Energiya samaradorligini oshirish, qayta tiklanuvchi energiya manbalarini hamda kichik va mikro gidroelektr stansiyalari quvvatlarini rivojlantirish masalalari shoʻbasi. Bunda Energiya samaradorligini oshirish, qayta tiklanuvchi energiya manbalarini hamda kichik va mikro gidroelektr stansiyalari quvvatlarini rivojlantirish masalalari shoʻbasining asosiy vazifalari 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

V. Qaror ijrosini tashkil etish, taʼminlash va nazorat

11. Hududlarda mikro GESlarni barpo etish loyihalarining amalga oshirilishini muvofiqlashtirish maqsadida:

(a) Mikro gidroelektr stansiyalarini oʻrnatish va barpo etish boʻyicha hududiy komissiyalarning (keyingi oʻrinlarda — Hududiy komissiyalar) namunaviy tarkibi 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin;

(b) “Oʻzbekgidroenergo” AJ va Suv xoʻjaligi vazirligining hududiy boʻlimlari Hududiy komissiyalarning ishchi organi etib belgilansin.

12. Hududiy komissiyalar zimmasiga quyidagi vazifalar yuklansin:

(a) mikro GESlarni qurish va ishga tushirish orqali tegishli hududdagi mavjud gidroenergetika salohiyatidan keng foydalanish yuzasidan takliflar ishlab chiqish;

(b) mikro GESlar qurilishi mumkin boʻlgan salohiyatli maydonlarni aniqlash;

(v) aniqlangan maydonlarning manzilli roʻyxatini shakllantirib, ularni belgilangan tartibda elektron onlayn auksion savdolariga chiqarish uchun Energetika vazirligiga taqdim etish.

13. Belgilansinki:

(a) Suv xoʻjaligi vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimligi bilan birgalikda 2025-yil 1-mayga qadar loyiha hujjatlariga asosan mikro GESlar qurish uchun tanlab olingan yer uchastkalari belgilangan tartibda Energetika vazirligiga ajratilishini taʼminlaydi;

(b) Energetika vazirligi ajratilgan yer uchastkalari loyiha tashabbuskorlariga mikro GESlar qurish va ishga tushirish uchun 20 yil muddatga ijaraga berilishini (keyinchalik uzaytirish imkoniyati bilan) taʼminlaydi;

(v) ushbu bandning “a” va “b” kichik bandlarida nazarda tutilgan yer uchastkalari uchun toʻlanadigan ijara toʻlovi yer soligʻiga tenglashtiriladi;

(g) “Hududiy elektr tarmoqlari” AJ buyurtmachilar bilan birgalikda mikro GESlarda ishlab chiqariladigan elektr energiyasining umumiy monitoringini yuritish maqsadida belgilangan boʻlinish chegaralarida oʻrnatiladigan hisoblagichlarning Elektr energiyasini hisobga olish va nazorat qilishning avtomatlashtirilgan tizimiga (CAS) integratsiya qilinishini hamda kunlik, oylik, choraklik va yillik maʼlumotlar qayta ishlanishini taʼminlab boradi;

(d) mikro GESlar quriladigan kanallarda ularning loyiha quvvatida ishlashi uchun zarur suv resurslari bilan taʼminlash maqsadida vegetatsiya va kuz-qish mavsumi uchun suv ochish va yopish grafiklari Suv xoʻjaligi vazirligi, Energetika vazirligi hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari bilan kelishgan holda qishloq xoʻjaligi ekinlarining suvga boʻlgan talabidan kelib chiqib tasdiqlanadi.

14. Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi bilan birgalikda ikki oy muddatda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar, shuningdek, kichik va mikro GESlar qurish (oʻrnatish) boʻyicha qurilish meʼyorlari hamda namunaviy loyihalar ishlab chiqilishini hamda ularning belgilangan tartibda amalga kiritilishini taʼminlasin.

15. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim qarorlariga 4-ilovaga muvofiq oʻzgartirishlar kiritilsin.

16. Mazkur qarorning ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib energetika vaziri J.T. Mirzamahmudov hamda suv xoʻjaligi vaziri Sh.R. Xamrayev belgilansin.

17. Qaror ijrosi uchun masʼul vazirlik va idoralar faoliyatini muvofiqlashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2025-yil 28-mart,

PQ-129-son

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 28-martdagi PQ-129-son qaroriga1-ILOVA

2025-2026-yillarda quriladigan va ishga tushiriladigan mikro gidroelektr stansiyalarining

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 28-martdagi PQ-129-son qaroriga1.1-ILOVA

2025-2026-yillarda Qoraqalpogʻiston Respublikasi hududida mikro gidroelektr stansiyalarini qurish va ishga tushirish boʻyicha